Hướng dẫn mua laptop cho tân sinh viên UIT

Năm nào tân sinh viên cũng hỏi học ngành này mua laptop gì và năm nào mình cũng gặp sinh viên mua những cái máy để chơi game tốt hơn là để học. Nay rỗi rãi thiết nghĩ có thể viết đôi dòng cho các bạn ấy tham khảo.

Dòng đầu tiên phải nói là mình không nhận hoa hồng của hãng laptop nào để quảng cáo. Mà thật sự là cũng khoogn có một mẫu laptop nào là vô đối mà sinh viên nào cũng phải mua. Tất cả những gì viết ở đây chỉ là gợi ý và tổng hợp kinh nghiệm cá nhân, việc chọn mẫu laptop nào cụ thể phụ thuộc vào sở thích của từng người và qua trọng nhất là túi tiền.

Giờ bắt đầu bằng việc chỉ ra cái suy nghĩ phổ biến nhưng tương đối sai lầm của Tân sinh viên: đó là cố mua một cái laptop khủng có thể làm tốt mọi tác vụ để xài trong suốt 4 năm học đại học. Một laptop như vậy không hề tồn tại, ít nhất là với công nghệ  hiện tại. Trong suốt 4 năm học, sinh viên Công nghệ thông tin bất kể ngành nào cũng thường sẽ dùng nhiều hơn 1 máy tính, đó có thể là laptop đem đến trường, máy bàn đặt ở nhà và server điều khiển từ xa qua mạng. Những công việc khác nhau đòi hỏi công cụ khác nhau và sinh viên CNTT nên làm quen với nhiều công cụ khác nhau. Nếu một sinh viên ngành khác, không biết chọn máy tính nên phải lựa loại chỉ mua một lần xài suốt đời thì có thể thông cảm. Còn sinh viên CNTT, bó hẹp 4 năm không dùng cái máy nào ngoài cái laptop từ thời năm nhất thì rất không nên.

NHỮNG THỨ CẦN CÓ Ở LAPTOP

Và vì những công việc đặc thù đã có những máy tính đặc thù (mua hoặc thuê) để làm nên laptop để đi học ngành CNTT không khác nhiều với các ngành phổ thông khác. Một số chi tiết cần lưu ý về cấu hình bao gồm:

1. Pin trâu. Tưởng tượng bạn đang đi thi, thời gian làm bài 2 tiếng, đề mở được dùng laptop nhưng laptop chỉ có pin đủ cho 1 tiếng thì xác định số phận nhé. Và vì pin thì sẽ phải chai sau 3 năm sử dụng nhiều laptop sẽ chỉ còn 50% dung lượng pin ban đầu nên mục tiêu ban đầu cần nhắm những laptop pin 4 tiếng hoặc những dòng laptop dễ thay pin và pin rẻ.

2. Gọn nhẹ. Mục đích chính để mua laptop là vì nó cơ động. Người trẻ nhiều khi không ngại đôi ba ký nhưng có những tình huống  gấp gáp nhưng bạn muốn đuổi theo thầy để hỏi bài, hay bạn mải mê làm bài quên mất sắp tới giờ trường đóng cửa thì một hai ký chênh lệch cũng khá đáng kể. Thứ hai là laptop nhẹ thì xác suất tuột tay rơi vỡ cũng ít hơn và cách các bạn sử dụng chúng cũng sẽ tự tin hơn. 

Và đặc biệt cần lưu ý là laptop thường có phụ kiện chứ không đi một mình và như điện thoại. Và khối lượng đồ phải đem kèm laptop sẽ tăng theo thời gian. Pin bị chai thì sẽ phải kè kè cục sạc,  cục sạc lại cần  ổ cắm nối dài, đĩa cứng đầy thì cần ổ cứng di động, bàn phím hư nên cần bàn phím rời. Đó là chưa kể chuột, tai nghe, sách, vở, dù, bình nước, v.v… Khi mua laptop để đi học lúc còn tân sinh viên đừng mua một cái máy ở tận cùng khả năng mang vác của mình, loại nào nặng hơn 2kg có thể  bỏ qua không cần nhìn tới.

3. Cấu hình/khả năng nâng cấp. Tùy túi tiền mà các bạn Tân SV có thể lựa chọn cấu hình cao và khỏi nâng cấp hoặc cấu hình thấp nhưng nâng cấp được. Ở năm 2018 thì mục tiêu nên nhắm tới là

  • CPU Intel Core i3 – i5 dòng U hoặc tương đương, Nếu không đủ tiền thì có thể giảm xuống intel Celeron cũng không phải là tận thế. Core i5 là đủ dùng với laptop đi học. Các tác vụ nặng thì cứ thuê máy chủ để cho nó chạy giùm
  • Ram 4-8GiB, thường  yếu tố ngốn RAM nhất với tân sinh viên sẽ là máy ảo. Trong quá trình học có nhiều thứ cần dùng thử nhưng không phải cái gì cũng có thể cài hết vào máy mình thì phải dùng máy ảo. Nhiều công nghệ khác cũng dùng máy ảo, lập trình di động cần máy ảo giả lập thiết bị, lập trình web cần máy ảo giả lập server, v.v…
    Quy tắc chung là 4GiB là xài được, 8GiB là thoải mái.
    Thị trường thường ít laptop có sẵn 8GiB giá rẻ nhưng các bạn có thể mua loại có 02 khe cắm RAM để sau này mua RAM tự gắn vào.

  • SSD 128GiB. Tưởng tượng cuối giờ bạn gặp giảng viên để hỏi bài. Thầy thì bận nên cần hỏi nhanh, bạn rất muốn mở máy tính lên cho thầy xem để dễ hỏi vì bạn không biết mô tả vấn đề thế nào, nhưng lap của bạn khởi động là hết 5 phút!! Lúc đó bạn sẽ thấy giá trị của SSD.
    Một ưu điểm nữa của SSD là bạn vác lap chạy đi khi nó đang hoạt động không sợ làm hư đĩa cứng, với đĩa HDD thông thường mà vác đi khi đĩa đang hoạt động có thể làm bad sector và chia tay đĩa.
    Một laptop có sẵn SSD thường không rẻ. Nhưng các bạn có thể cố xài đĩa cứng 1 thời gian, khi có tiền thì mua SSD gắn vào và tháo HDD ra làm ổ di động. Hoặc ưu tiên chọn máy nào có khe NVMe chuyên dụng để cắm SSD:

NHỮNG THỨ CẦN TRÁNH.

1. Máy cấu hình quá cao. Nghe thì có vẻ hơi kỳ nhưng một máy cấu hình quá cao thường sẽ thiếu những điều cần có đã liệt kê ở trên. Máy cấu hình cao thường pin không trâu. Nếu pin trâu thì nó sẽ không nhẹ. Nếu pin vừa trâu vừa nhẹ thì máy bị nhồi nhét quá nhiều sẽ dễ nóng, máy nóng thì nó tự chạy chậm lại nên các bạn sẽ có một cái máy cấu hình cao giá cao nhưng chạy còn rùa bò hơn máy tầm trung. Và một yếu tố thường ít được nhà sản xuất đề cập là máy cấu hình cao cục sạc bao giờ cũng bự hơn và nặng hơn cấu hình tầm trung mà pin lại không trâu nên lúc nào cũng cần đem sạc, tổng khối lượng phải đem sẽ tăng đáng kể dù có khi bản thân cái máy không nặng.

Như đã nói từ đầu, chiếc máy hoàn hảo là không tồn tại nên các bạn phải chấp nhận đánh đổi. Nên tránh các thể loại core i7 hay ryzen 7, những thứ này hợp với máy để bàn hơn. GPU khủng cũng nên tránh, Geforce 1050 là dư dả với laptop mà thậm chí không có GPU trên laptop cũng chẳng sao, VGA tích hợp là đủ rồi.

2. Màn hình quá khủng. Màn hình là thành phần quan trọng trong laptop và ngốn điện nhiều chỉ sau CPU với GPU. Nên tránh tất cả thể loại màn hình lớn hơn 15″ trừ khi mắt bạn quá yếu. Màn hình to chiếm nhiều chỗ trên bàn gây khó chịu cho người xung quanh và khi khẩn cấp bạn không thể để cái máy màn hình quá  to trên đùi được. Nên chọn màn hình khoảng từ 10-15″, tùy thể trạng mà màn hình có thể khác nhau. Nhwnng nguyên tắc chung là nếu bạn không thể thoải mái cầm máy bằng 1 tay và tay còn lại chỉ trỏ vào màn hình để trình bày với người đang đứng cạnh mình là màn hình quá to với bạn.

Bạn cũng nên tránh các thể loại màn hình 4k hay màn hình cảm ứng. Các loại màn hình này ngốn pin hơn bình thường, mắc hơn nhiều so với bình thường, nặng hơn bình thường mà hiệu quả mang lại với một laptop đi học là không cao. Trả thêm 2-4 triệu chỉ để cái hình selfie được dùng làm wallpaper trông mịn hơn là khá chát. Hơn nữa hầu hết các loại laptop có màn hình cảm ứng thường chât lượng không tốt, bản lề lỏng lẻo, dễ hỏng. Nếu bạn quá thích màn hình cảm ứng thì nên mua máy tính bảng đi học thay cho laptop, cái này sẽ nói ở phần sau.

3. Laptop chơi game. Các dòng laptop chơi game thường có đầy đủ những điều cần tránh và thiếu những điều cần có ở trên. Hơn nữa các loại laptop này thường rất đắt đỏ  và cũng khá ít bán ở Việt Nam nên các bạn không cần quan tâm tới chúng. Dù nếu cố tìm kiếm và có mối mua hàng ở nước ngoài các bạn cũng có thể kiếm được các laptop chơi game pin trâu và nhẹ (như razer blade chẳng hạn) nhưng việc có một laptop chơi game kè kè mọi lúc mọi nơi là một cám dỗ rất lớn. Nếu thích chơi game nên hẹn nhau ra quán quánh cho đã rồi về hoặc mua máy bàn để ở nhà nơi có người giúp bạn kiểm soát bản thân.

4. Máy bán kèm window. Bạn không cần window để học công nghệ thông tin. Thậm chí trong quá trình học đôi khi bạn cần phải cài hệ điều hành khác window. Mà nếu bạn chọn một nhán cần windows thì UIT cũng có liên kết với Microsoft cho bạn xài miễn phí. Máy bán kèm window thường đã tính sẵn tiền bản quyền vào giá bán, nếu một mẫu máy cho phép bạn lựa chọn cài sẵn window hoặc không thì cứ mạnh dạn lựa chọn.

Tương tự bạn cũng không cần các phần mềm bản quyền khuyến mãi đi theo vì hầu hết là không cần, nhất là phần mềm diệt virus. Một trong những lỗi khó hiểu khi học lập trình là do trình diệt virus nhận dạng nhầm bài tập do chính sinh viên code thành virus. Sinh viên CNTT nên tập kỹ năng đề phòng mã độc và dùng máy tính an toàn ngay từ đầu hơn là lệ thuộc antivirus.

5. Macbook. Máy mac có chất lượng rốt tốt nhưng xét hiệu năng chia cho giá tiền thì có nhiều lựa chọn tốt hơn. Hầu hết người dùng chuyên nghiệp chọn mua Mac một là vì công việc của họ bắt buộc cần MacOS (lập trình iOS chẳng hạn) hai là vì máy Mac có cấu hình cố định, mua về xài luôn, không mất công nâng cấp, cài đặt hay tùy chỉnh nhiều, chỉ tập trung dùng máy kiếm  tiền thôi. Là sinh viên thì các bạn không nên lười như vậy.

Thứ hai là máy mac không phải dễ xài và hầu hết ưu điểm của MacOS với tân sinh viên thì hệ điều hành linux cũng có tương tự mà giá rẻ hơn nhiều. Trừ khi bạn đã có kinh nghiệm với Mac từ trước và/hoặc bạn có 30 triệu để không chẳng biết làm gì thì có thể chọn Mac, nếu không thì luôn có lựa chọn khác tốt hơn.

TRƯỜNG HỢP ĐẶC BIỆT

Ngoài các lời khuyên tổng quát ở trên cũng có một số trường hợp đặc biệt mà các bạn có thể cân nhắc các lựa chọn khác. Ở đây chỉ liệt kê một vài trường hợp mà mình biết, qua đó các bạn cũng có thể thấy rõ hơn không có lựa chọn nào là hoàn hảo cho mọi sinh viên, lựa chọn của bạn phải xuất phát từ bản thân bạn.

1. Điện thoại thay cho laptop

Ngày nay điện thoại/máy tính bảng có cấu hình ngày càng cao. Nhìn qua những tiêu chí nên có của laptop đi học như: Pin trâu, nhẹ, RAM 8G, SSD thì hầu hết có thể tìm thấy ở điện thoại. Dĩ nhiên bạn vẫn cần máy tính để học công nghệ thông tin. Tuy nhiên nếu bạn đã có máy tính để bàn và cấu hình điện thoại của bạn đủ cao bạn có thể không cần đến laptop. Cỡ như IphoneX hoặc Galaxy Note 9 là dư sức thay cho hầu hết yêu cầu với laptop đi học. Và các loại tablet có CPU x86 như Microsoft Surface có thể thay thế hoàn toàn laptop.

Ở đây người viết sẽ không phân tích sâu về hướng này, đơn giản vì không có đủ tiền mua nên chưa có kinh nghiệm, bạn nào muốn đầu tư theo hướng Máy bàn + phablet/tablet này thì có thể tìm hiểu trên mạng nhé.

2. Laptop siêu cùi + Máy bàn mạnh.

Nếu bỏ luôn không mua laptop làm bạn thấy lo lắng thì bạn cũng có thể lựa chọn build một cái máy bàn đủ xài và mua một laptop siêu di động rẻ tiền thôi, nhất là các loại dán mác Chrome book hoặc tương đương. Đặc điểm chung của các laptop theo hướng này là:

  • Giá dưới 5 triệu – tiền dư để dành mua máy bàn làm các công việc mà laptop chạy không nổi
  • CPU Atom – vừa rẻ lại tiết kiệm điện, dù yếu banh xác so với Core-i nhưng cũng mạnh hơn cái điện thoại.
  • Ram 2-4GiB – rất hiếm dòng nào 8 GiB, nếu có 8G thì cũng phải xách tay về chứ ở Việt Nam gần như không có bán
  • Ổ cứng eMMC – cùng công nghệ với thẻ nhớ, chậm banh xác nhưng rẻ.

Với cấu hình như vậy dĩ nhiên có nhiều tác vụ các bạn phải sang tải qua máy bàn nhưng nếu kiên nhẫn và khéo léo chọn phần mềm phù hợp thì các bạn vẫn có thể làm được hầu hết công việc của laptop đi học.

MỘT SỐ MẪU MÁY ĐỂ THAM KHẢO

Dù không nhận tài trợ từ hãng máy tính nào cả, nhưng đã viết bài hướng dẫn thì phải có phần ví dụ. Ở đây chỉ liệt kê một số dòng máy ở các mức giá khác nhau với mục đích tham khảo, người viết có thể chưa hề xài các máy này mà chỉ nhìn cấu hình rồi chém gió nên ai trót mua xin tự chịu trách nhiệm.

Tầm giá 5 – 6 triệu

Với tầm giá này nghĩa là các bạn đã chọn giải pháp laptop cùi đi kèm máy PC mạnh, bạn chọn tìm được hàng tồn kho hãng đang cần xả hàng hoặc bạn mua máy second hand. Trong đó giải pháp second hand không thuộc phạm vi bàn tới trong bài viết này. Với tầm giá này không có nhiều lựa chọn ở Việt Nam, bạn cứ vào một website bán laptop nào đó, sort theo giá từ thấp tới cao rồi so sánh các mẫu máy đầu tiên với nhau cho tới khi ra cận biên tầm giá.

Khi tìm được mẫu máy ưng ý thì chọn chỗ nào bán giá rẻ nhất. Ví dụ với tầm giá này trên tiki có 6 mẫu máy đều khá ổn:

Với lựa chọn tầm giá này thì khả năng sau này phải tậu thêm một máy tính khác là khá cao. Các bạn nên chủ động kiên nhẫn, để dành tiền và chắt chiu từ bây giờ. Nên làm quen với các công cụ làm việc từ xa và phân tán công việc trên nhiều máy khác nhau. Các công cụ này đều rất quan trọng với dân công nghệ thông tin nhưng càng đặc biệt quan trọng với laptop yếu.

Tầm giá 8 – 10 – 12 triệu

Đây là tầm giá các laptop bắt đầu đủ dùng. Dù vẫn còn một ít tác vụ khiến máy bị đuối nhưng trải nghiệm sẽ tốt hơn tầm giá dưới đó. Các bạn có thể dễ dàng tìm máy Core i3 và ram 4GiB ở tầm giá này. Nếu nâng lên mức 11-12 triệu sẽ dễ tìm được máy core i5.

Tuy nhiên ở phân khúc này thường các bạn sẽ phải thực hiện đánh đổi, rất khó tìm được máy pin trâu và gọn nhẹ, hơi ít mẫu máy có màn hình FullHD ở mẫu này, hầu hết là 1336×768. Đổi lại máy ở phân khúc này thường dễ nâng cấp do hãng tiết kiệm tiền nên dùng chung một thiết kế khung máy cho nhiều dòng khác nhau.

Chịu khó google và tìm hiểu kỹ các bạn có thể tìm máy có 2 khe RAM để nâng cấp lên 8GiB. Tầm giá này thường chỉ có HDD, một số ít máy có thể có khe NVMe nhưng nếu không tìm được thì sau này mua SSD về thay cho HDD để nâng cấp cũng được. Và ở phân khúc này tuy có nhiều lựa chọn nhưng không có lựa chọn nào tốt, hầu hết dừng lại ở hai chữ “cũng được”, được mặt này mất mặt kia, ví dụ:

Máy này cấu hình mới, Core i3 đời thứ 7, màn hình full HD, khá gọn nhẹ nhưng pin yếu chỉ có 30Whrs.
Mẫu này được ưu điểm rẻ, cấu hình cũng Core i3 đời 7, nhưng màn hình độ phân giải thấp, pin yếu và nặng như cái gông.

Nhìn chung phân khúc này là nghệ thuật của sự đánh đổi và mỗi người có một tiêu chí đánh đổi riêng. Phân khúc này là dịp rất tốt để luyện tập kỹ năng google.

Tầm giá 15 – 20 triệu

Chúng ta nhảy cóc qua phân khúc 12-15 triệu. Phân khúc 12-15 cũng như phân khúc 8-12 thường là bài toán thỏa hiệp và đánh đổi, ít có mẫu laptop nào đủ mọi tiêu chí. Nếu có thì thường cũng giá tầm 14 triệu 990 nghìn. Vì vậy ta đến luôn với phân khúc 15+. Ở mức này gần như các bạn có thể tìm được laptop đáp ứng toàn bộ nhu cầu học tập của mình. Hầu như toàn bộ phân khúc này có CPU Core i5, RAM 8GiB, màn hình Full HD, một số mẫu máy có cả ổ cứng SSD gắn sẵn, nếu không có thì cũng dễ nâng cấp.

Do nhu cầu cấu hình thiết yếu đều có đủ nên ở phân khúc này thường ít hơn thua nhau ở cấu hình mà ở thiết kế và trải nghiệm. Khi chọn máy ở phân khúc này nên tìm những review của người thực sự đã dùng máy, nhất là review ở dạng video. Các dòng máy ở phân khúc này thường được hãng makerting tốt nên cũng sẽ có nhiều người review. Các bạn cứ lên facebook tìm. Một số điểm cần lưu ý để chọn laptop ở dòng này có thể kể đến như:

  • Máy có bị quá nóng (thermal throttling) khi tải nặng không. Nhiều hãng cố gắng cạnh tranh bằng cách nhét máy vào một thiết kế quá bắt mắt và gọn nhe sẽ làm máy quá nóng khi tải nặng. Cái này bắt buộc phải có ai chạy thử rồi ghi nhận kết quả cho các bạn, xem máy ở cửa hàng không thể biết. Nhiều hãng cố gắng
  • Wifi của máy có tốt không. Wifi là thứ thường bị hãng cắt xén khi sản xuất máy. Tuy nhiên ở phân khúc này thường có máy vỏ nhôm mà nhôm sẽ cản sóng wifi nên nếu hãng bưng y nguyên thiết kế wifi của máy vỏ nhựa qua mà không chỉnh sửa các bạn sẽ bị hụt hơi khi giành giựt sóng với người khác. Và chi tiết này cũng phải có người xài thử cho biết.
  • Bản lề màn hình có chắc chắn không, bàn phím gõ có ngon không. Những thứ này thì có thể xem trực tiếp tại cửa hàng được. Do giá tiền ở phân khúc này không phải nhỏ nên các bạn cần cố lựa kỹ.

Một điểm đáng ghét của phân khúc này là máy nào cũng bán kèm window và không đổi lại được. Với sinh viên công nghệ thông tin thì hầu hết khi mua máy vê đều cài lại window phiên bản khác nên hơi lãng phí. Nhưng do thị trường như vậy nên đần chấp nhận. Một số ví dụ mẫu máy ở phân khúc này có thể kể điểm qua như:

Swift, flagship một thời của Acer.

Mẫu acer swift 3 giá siêu rẻ so với cấu hình do thiết kế đã cũ. SSD gắn sẵn, trọng lượng nhẹ, máy gọn, pin tốt. Khuyết điểm chết người là RAM 4GiB không nâng cấp được.

Máy này RAM 4GiB có thể nâng cấp được, có sẵn khe NVMe trống, khuyết điểm duy nhất là có một card đồ họa không mạnh lắm nhưng vẫn tốn pin nặng máy.

Mắc hơn gần 2tr so với mẫu trước nên mẫu này ổn về mọi phương diện nếu bạn có đủ tiền.

Tăng thêm 1 triệu so với mẫu trước, đổi lại là gấp đôi dung lượng SSD. Giá này đã đụng nóc trong phân khúc, cũng không còn chỗ để chê.

Tầm giá 20+ triệu.

Đây là phân khúc sang chảnh. Để mua laptop đi học các bạn không cần đến phân khúc này!

Và thực sự cũng không nhiều laptop bán ở phân khúc này. Một số dòng máy cao cấp hay flagship laptop của các hãng có thể kể ra như Acer swift 7, dòng laptop mỏng nhất thế giới. Dell XPS, viền màn hình mỏng nhất, thiết kế cứng cáp nhất. LG Gram, laptop cấu hình cao nhẹ nhất. Asus Zenbook 13, ultrabook cấu hình cao. Và nhiều dòng laptop cao cấp khác, các bạn cứ thong thả google và ngắm làm động lực để sau này tốt nghiệp đi làm rồi mua.


THE END.

One Reply to “Hướng dẫn mua laptop cho tân sinh viên UIT”

  1. Anh ơi em cũng đang là sv IT ạ, giờ em đang phân vân con Laptop HP Envy 13-AH0026TU với con HP Pavilion 15-cs1080TX á anh. Anh thấy còn nào thì sẽ ổn hơn ạ? E cảm ơn ạ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.